PRONOUN (सर्वनाम)

English Grammar: PRONOUN

Definition: The word that is used in place of nouns is called Pronoun. ( संज्ञा के बदले आए हुए शब्द को सर्वनाम कहते है। )
Lets take an example and see the difference. Take a look below to sentences:
1) Rahul is absent because Rahul is ill. (राहुल अनुपस्थित है क्योंकि राहुल बीमार है। )
2) Rahul is absent because he is ill. (राहुल अनुपस्थित है क्योंकि वह बीमार है। )

In first sentence that proper noun ‘Rahul’ has been repeatedly used, whereas the use of he (pronoun) the second sentence looks better in compare to first sentence.
(पहले वाक्य मे बार-बार  राहुल उपयोग हो रहा है, दूसरे वाक्य मे राहुल की जगह पर वह उपयोग हो रहा है। )

Pronoun is divided into 8 parts (सर्वनाम के 8 भेद है।)
1) Personal Pronoun. (व्यक्तिवाचक सर्वनाम )
2) Possessive Pronoun (स्वत्वबोधक सर्वनाम)
3) Reflexive Pronoun (निजवाचक सर्वनाम )
4) Relative Pronoun (संबंधवाचक सर्वनाम )
5) Demonstrative Pronoun (निश्चयवाचक सर्वनाम )
6) Indefinite  Pronoun (अनिश्चयवाचक सर्वनाम )
7) Interrogative Pronoun (प्रश्नवाचक सर्वनाम )
8) Distributive Pronoun (वितरणवाचक सर्वनाम )

1) Personal Pronoun (व्यक्तिवाचक सर्वनाम)

Words like I, me, he, she, it, they etc that directly represent the person or thing are called as personal pronoun.
(शब्द जैसे I, me, he, she, it, they आदि सीघे व्यक्ति या वस्तु को दरसाता है उसे व्यक्तिवाचक सर्वनाम कहते है। )

Personal Pronoun Can be classified into three groups: (व्यक्तिवाचक सर्वनाम को तीन समूहो मे बॉटा गया है। )
a) First Person (प्रथम पुस्र्ष)
b) Second Person (मध्यम पुस्र्ष)
c) Third Person (अन्य पुस्र्ष )

a) First Person (प्रथम पुस्र्ष):
In this group, the pronoun refer to self like ‘I’ and ‘We’ are the pronouns of this group. (इस समूह मे स्वयं बात करने वाले को प्रथम पुस्र्ष कहते है। )
For Example:
I am a boy. (मैं एक लड़का हूँ। )
We are Friends (हम दोस्त हैं )

b) Second Person (मध्यम पुस्र्ष):
In this group, ‘you’ is the pronoun, that refers to the person who is being talked in this sentence. (इस समूह मे स्वयं जिसके बारे मे बात की जाए उसे मध्यम पुस्र्ष कहते है। )
For Example:
You are beautiful. (तुम सुंदर हो।)

c) Third Person (अन्य पुस्र्ष ):
In this group, ‘are’ is used to refer the third person such as “he, she, it, they, we” are used. ((इस समूह मे स्वयं जिसके बारे मे चर्चा की जा रही है उसे अन्य पुस्र्ष कहते है।)
For Example:
They are children. (वे बच्चे हैं।)
It is a book. (यह एक किताब है )

2) Possessive Pronoun (स्वत्वबोधक सर्वनाम)

The pronoun which shows the possession or ownership is called possessive pronoun. (वैसा सर्वनाम जिसमे स्वयं के भाव का बोध हो उसे कहते है )
like my, mine, hers, yours etc
For Example:
This is my house. (यह मेरा घर है। )
This is my book. (यह मेरी किताब है। )

3) Reflexive Pronoun. (निजवाचक सर्वनाम)

A reflexive pronoun is the action performed by the subject is on the subject itself. (वैसा सर्वनाम जिसमे निजत्व का बोघ हो और अधिपत्य का अहसास कराता हो उसे निजवाचक सर्वनाम कहते है)
For Example: Yourself, Myself.

I will do it myself. (यह मैं खुद करूंगा। )
You have hurt yourself. (तुम अपने आप को चोट पहुँचाई है । )

4) Relative Pronoun (संबंधवाचक सर्वनाम )

Relative pronoun are used to relate two clauses which share a common word. (कुछ ऐसे सर्वनाम जो सबंध का बोध कराता हो उसे संबंधवाचक सर्वनाम कहते है )
For Example:
that, who, which etc
The man is standing there. That man is my brother (जो आदमी खड़ा है। वो आदमी मेरा भाई है। )

5) Demonstrative Pronoun (निश्चयवाचक सर्वनाम)

In this type of pronoun, we often use the words such as ‘this’, ‘that’. It indicates the object that we try to describe. (कुछ ऐसे सर्वनाम जो निश्चितता को भावना का बोध कराता हो उसे निश्चयवाचक सर्वनाम कहते है )
For Example:
This (यह)
That (वह)
This is my book. (यह मेरी किताब है। )
That is your pen. (वह तुम्हारा कलम है।)

6) Indefinite Pronoun (अनिश्चयवाचक सर्वनाम)

The pronouns used in the sentence do not refer to any particular person or object. Pronouns that are used in a general way are called as indefinite pronouns.
(वैसे सर्वनाम जो अनिश्चय की स्थिति का बोध कराता है उसे अनिश्चयवाचक सर्वनाम कहते है )
Any (कोई)
Something (कुछ )
For Example:
I need some money (मुझे कुछ पैसे चाहिए। )
Someone at the door (दरवाजे पर कोई है। )

7) Interrogative Pronoun (प्रश्नवाचक सर्वनाम)

The pronouns that are used for asking questions is known as interrogative pronoun. (वैसे सर्वनाम जो प्रश्न पूछने मे उपयोग करते है उसे प्रश्नवाचक सर्वनाम कहते है )
For Example:
Who (कौन)
Which (कौन सा )
Where (कहॉ )
What (क्या) etc (आदि ).

Who are you? (आप कौन हैं?)
Where are you? (आप कहां हैं? )
What are you doing? (आप क्या कर रहे हैं?) 

8) Distributive Pronoun (वितरणवाचक सर्वनाम)

The pronoun which refers to the person or things taken one at a time is called as distributive pronoun. (वैसे सर्वनाम जो एक समय मे एक व्यक्ति या वस्तु का बोध कराता है उसे वितरणवाचक सर्वनाम कहते है )
For Example:
Either (या तो)
Neither (न तो )
Each (प्रत्येक)
Each of these boys deserved a reward (इन लड़को में से प्रत्येक इनाम के हकदार है। )
We may go either today or tomorrow. (हम आज या तो कल जा सकते है। )

PRONOUN – Competitive Exam MCQs

A. Types of Pronouns (Q1–15)

1. Which type of pronoun is ‘myself’?
A. Personal
B. Reflexive
C. Emphatic
D. Relative
Ans: B

2. ‘This is the boy who won the prize.’
‘Who’ is —

A. Interrogative Pronoun
B. Relative Pronoun
C. Demonstrative Pronoun
D. Reflexive Pronoun
Ans: B

3. ‘Each of the students did his duty.’
‘Each’ is —

A. Distributive Pronoun
B. Indefinite Pronoun
C. Demonstrative Pronoun
D. Relative Pronoun
Ans: A

4. ‘What is your name?’
‘What’ is —

A. Relative
B. Interrogative
C. Indefinite
D. Reflexive
Ans: B

5. ‘Somebody has stolen my pen.’
‘Somebody’ is —

A. Relative
B. Indefinite
C. Demonstrative
D. Reciprocal
Ans: B

6. ‘These are my books.’
‘These’ is —

A. Demonstrative
B. Relative
C. Reflexive
D. Emphatic
Ans: A

7. ‘They blamed each other.’
‘Each other’ is —

A. Reflexive
B. Relative
C. Reciprocal
D. Indefinite
Ans: C

8. ‘The man whom you met is my uncle.’
‘Whom’ is —

A. Relative
B. Interrogative
C. Demonstrative
D. Reflexive
Ans: A

9. ‘I myself completed the work.’
‘Myself’ is —

A. Reflexive
B. Emphatic
C. Relative
D. Indefinite
Ans: B

10. ‘None of the answers is correct.’
‘None’ is —

A. Distributive
B. Relative
C. Indefinite
D. Demonstrative
Ans: C

11. ‘He who laughs last laughs best.’
First ‘who’ is —

A. Relative
B. Interrogative
C. Demonstrative
D. Indefinite
Ans: A

12. ‘This is the same book that I lost.’
‘That’ is —

A. Demonstrative
B. Relative
C. Interrogative
D. Indefinite
Ans: B

13. ‘One must do one’s duty.’
‘One’ is —

A. Personal
B. Relative
C. Indefinite
D. Demonstrative
Ans: C

14. ‘Such was his arrogance.’
‘Such’ is —

A. Relative
B. Demonstrative
C. Indefinite
D. Reflexive
Ans: B

15. ‘Who is knocking at the door?’
‘Who’ is —

A. Relative
B. Interrogative
C. Indefinite
D. Reciprocal
Ans: B


B. Pronoun Agreement (Q16–30)

16. Each of the boys ___ done his work.
A. have
B. has
C. are
D. were
Ans: B

17. Everyone must bring ___ identity card.
A. their
B. his
C. her
D. its
Ans: B

18. Neither of the girls ___ absent.
A. are
B. were
C. is
D. have
Ans: C

19. One should not waste ___ time.
A. his
B. her
C. their
D. one
Ans: A

20. The committee has given ___ decision.
A. its
B. their
C. his
D. her
Ans: A

21. Every boy and every girl ___ ready.
A. are
B. were
C. is
D. have
Ans: C

22. Someone left ___ umbrella here.
A. their
B. his
C. her
D. its
Ans: B

23. None of the players ___ injured.
A. is
B. are
C. was
D. has
Ans: B (SSC-type usage)

24. The jury gave ___ verdict.
A. its
B. their
C. his
D. her
Ans: A

25. Each student must submit ___ form.
A. their
B. his
C. her
D. its
Ans: B

26. The teacher asked the students to open ___ books.
A. his
B. her
C. their
D. its
Ans: C

27. Everybody loves ___ own country.
A. his
B. her
C. their
D. its
Ans: A

28. Either Ram or his brothers forgot ___ duty.
A. his
B. her
C. their
D. its
Ans: C

29. Neither the teacher nor the students finished ___ work.
A. his
B. her
C. their
D. its
Ans: C

30. One should keep ___ promises.
A. his
B. her
C. their
D. one
Ans: A


C. Case of Pronouns (Q31–40)

31. It is ___ who did this.
A. him
B. he
C. his
D. himself
Ans: B

32. Between you and ___, this matter is secret.
A. I
B. me
C. myself
D. mine
Ans: B

33. She is taller than ___.
A. me
B. I
C. mine
D. myself
Ans: B

34. They invited Ram and ___.
A. I
B. me
C. myself
D. mine
Ans: B

35. This is ___ book.
A. my
B. me
C. mine
D. myself
Ans: C

36. He gave the book to Ram and ___.
A. I
B. me
C. myself
D. mine
Ans: B

37. Whom did you see?
Correct answer is —

A. Who
B. Whom
C. Whose
D. Which
Ans: B

38. It was ___ mistake.
A. him
B. his
C. he
D. himself
Ans: B

39. She is older than ___.
A. me
B. I am
C. I
D. mine
Ans: C

40. This gift is for ___.
A. he
B. his
C. him
D. himself
Ans: C


D. Error Spotting (Q41–50)

41. Everyone has forgotten their duty.
A. Everyone
B. has forgotten
C. their
D. duty
Ans: C

42. Each of the girls have brought her bag.
A. Each
B. have brought
C. her
D. bag
Ans: B

43. It was him who broke the glass.
A. It
B. was
C. him
D. broke
Ans: C

44. One should respect their parents.
A. One
B. should respect
C. their
D. parents
Ans: C

45. Between you and I, he is wrong.
A. Between
B. you
C. and I
D. wrong
Ans: C

46. Neither of the boys have done his work.
A. Neither
B. have done
C. his
D. work
Ans: B

47. The teacher told the student to bring his books.
A. teacher
B. told
C. student
D. his
Ans: D

48. She blamed each other for the mistake.
A. She
B. blamed
C. each other
D. mistake
Ans: C

49. This pen is your’s.
A. This
B. pen
C. is
D. your’s
Ans: D

50. Who did you give the money to?
A. Who
B. did
C. give
D. to
Ans: A (Whom should be used)

Leave a Comment

taraftarium24justin tvcanlı maç izlekralbetkulisbettipobettürk ifşatelegram ifşatürk ifşa izlekulisbetcasibomcasibomcasibomcasibomvdcasinovdcasinobetturkeysahabetsahabetgobahiskralbetbetcoolcanlı maç izlejustin tvtaraftarium24canlı maç izletaraftarium24taraftarium24selçuksportsselcuksportshiltonbetbetsmovekavbetbetciobetciobahiscasinodinamobet güncel girişjojobet güncel girişjustin tvcanlı maç izlemaç izlebetkaregobahisgobahistaraftarium24canlı maç izlejustin tvtaraftarium24taraftarium24canlı maç izletaraftarium24bekabetbekabetkulisbetaresbetdizipaldizipalmatbetmatbet girişmatbetmatbet girişmatbetmatbet girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişvaycasinovaycasino girişvaycasino güncelsahabet girişperabetperabet girişperabet yeni adressahabet 2026jokerbetjokerbet girişjokerbet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel giriştaraftarium24justin tvcanlı maç izletaraftarium24justin tvcanlı maç izlesahabetjojobetjojobet girişjojobet güncel girişesbetesbet girişesbet güncelvaycasinovaycasino girişbullbahis girişbullbahisbullbahis girişbetsmovebetsmove güncel girişbetsmove girişbullbahisbullbahis girişsahabet girişsahabet güncel girişsahabetesbetesbet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişgobahis , gobahis giriş , gobahis güncel girişgobahis , gobahis giriş , gobahis güncel girişgobahis , gobahis giriş , gobahis güncel girişgobahis , gobahis giriş , gobahis güncel girişgobahis , gobahis giriş , gobahis güncel girişgobahis , gobahis giriş , gobahis güncel girişkralbetkralbet girişkralbetkralbet girişbetturkeykralbetkralbetkralbet girişcasibombetturkeybetturkeymcgift giftcardmallvaycasinovaycasino girişvaycasinovaycasino girişvaycasinovaycasino girişvaycasinovaycasino girişvaycasinovaycasino girişbetpasbetpasbetpasdizipalbetnanobetnanojojobetjojobet girişjojobet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişistanbul escortescort istanbulmecidiyeköy escortngsbahisngsbahis girişngsbahis güncel adresingsbahisngsbahis girişngsbahis güncel girişperabetperabet resmi adresiperabet girişperabetperabet girişperabet güncel girişsekabetsekabet girişsekabetsekabet girişselcuksportscanlı maç izlemaç izletaraftarium24patronsporpatron sporCasibomCasibom GirişCasibom Giriş Güncelkralbetkralbet girişkralbetkralbet girişLigobetBetsalvadorSpincoPashagamingMaxwinRoyalbetritzbet girişRitzbetGrandpashabetGrandpashabet Güncel Girişbetpasbetpas girişlimanbetlimabet girişbetmoonbetmoon girişlunabetlunabet girişlunabet güncel girişdinamobet vipbetmoonbetmoon girişkralbetjasminbetjasminbet girişholiganbet güncel girişholiganbet girişholiganbetkralbettaraftarium24selçuksportsmaç izlejokerbetjokerbet girişbetturkeybetturkey girişbetturkey güncel giriştaraftarium24taraftariumtaraftarium24 güncel adresisahabetsahabet girişsahabet güncel girişsahabetsahabet girişsahabet güncel girişbetmoonbetmoon girişsekabetsekabet güncel girisbahiscasinoaresbetkulisbetvdcasinobahiscasinokulisbetbahiscasinosetrabetsetrabet girişultrabetultrabet girişkralbetkralbetkralbetbetnanosekabetjojobet girişbetnanograndpashabetgrandpashabet girişperabetperabet girişperabet güncel adresiSweet bonanza oynabetzulatempobet girişorisbetorisbet girişcashwincashwin girişultrabetultrabet girişsekabet girişsahabetsahabet girişsahabet güncel girilşistanbul escortmecidiyeköy escortbakırköy escortbetturkeybetturkey girişbetturkey güncel girişsahabetsahabet girişsahabet güncel girişpinbahis girişİkimisliİkimisli Girişİkimisli Güncelbetasusbetasusimajbetimajbet girişimajbet güncelmavibetmavibet girişngsbahisngsbahis girişnerobetnerobet girişngsbahisngsbahispinbahis girişngsbahisngsbahis girişrokubet girişsafirbetsafirbet girişsafirbet güncel girişsafirbetsafirbet girişsafirbet güncel girişroketbetroketbet girişbetpas, betpas giriş, betpas güncel, betpas yenibetpas, betpas giriş, betpas güncel, betpas yenibetpas, betpas giriş, betpas güncel, betpas yeniromabetromabet girişstarzbet girişstarzbet girişmelbet girişsportsbetsportsbetstake tr girişimajbetimajbet girişmatbetmatbet girişmatbet güncelngsbahisngsbahisngsbahis girişngsbahisngsbahis girişExtrabetExtrabet GirişExtrabet Güncel GirişExtrabetExtrabet GirişExtrabet Güncelgobahisgobahis girişjokerbetjokerbet girişİkimisliİkimisli Girişİkimisli Güncel GirişEnjoybetEnjoybet GirişEnjoybet Güncel Girişenbetmarinomarino girişUltrabetxbahisxbahis girişRestbetPerabetMilanobetbetasusinter-bahisinter-bahis girişinter-bahis güncel girişbetvolebetvole girişbetzuladeneme bonusubetturkeyBet-cioBet-cio GirişBet-cio Güncel Girişbetcio girişbetcio girişbetcio girişikimisli girişikimisli girişikimisli girişgalabet girişgalabet girişgalabet girişjokerbetjokerbet girişgobahisgobahis girişceltabetbetgarbetgarkulisbetbahiscasinobahiscasinobekabetbekabetaresbetgrandbettinggrandbetting girişultrabetultrabet giriştimebettimebet girişsuperbetinsuperbetin giriştipobettipobet giriştipobettipobet giriştipobettipobet girişmeritbetmeritbet girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişlordcasinolordcasino girişlord casinotipobetmilanobettipobetperabetgiftcardmall/mygiftbetofficebetoffice girişmilanobetmarinomarino girişmarino güncelsorayayogagrand-bettinggrand-betting girişrulobetrulobet girişson-bahisson-bahis girişofficebetofficebet girişsüratbetsüratbet girişhilbethilbet girişPadişahbetPadişahbet girişPadişahbet güncel girişbetasusbetasus girişbetasus güncel girişbetciobetciobetciobetcio girişbetcio girişbetcio girişbetasuscasibomcasibom girişgrandpashabet girişimajbetimajbetimajbetmarsbahis girişvdcasino girişsuperbetin girişcasibom girişbetpas girişbetturkey girişrestbetrestbet girişrestbetrestbet girişrestbetrestbet girişbetebetbetebet girişbetebetbetebet girişbetebetbetebet girişbetpasbetpas girişbetpasbetpas girişbetpasbetpas girişbetorderbetorder girişbetorderbetorder girişimajbetimajbet girişimajbetimajbet giriş1xbet1xbet giriş1xbet güncelroyalbetroyalbet girişrestbetrestbet girişbetebetbetebet girişbetebet güncel girişmersobahismersobahis girişbetpasbetpas girişbetpas güncelbetwoonbetwoon telegrambetwoon girişenbetpiabellacasinobetzulabetbey girişbetbeynesinecasino girişkalebetkalebetTrendbettrendbetsüperbetinsuperbetinsüperbetin girişsuperbetin girisbetturkey girişbetturkeysetrabetsetrabet girişklasbahisklasbahis girişgrandpashabetgrandpashabet girişsüperbetinsuperbetinholiganbetholiganbet güncel girişholiganbet girişsuperbetinsüperbetinsuperbetin girişpalacebetorisbetcasibomkralbetkralbet girişkralbetkralbet girişkralbetkralbet girişroyalbetroyalbet girişkralbetdumanbet girişdumanbetcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişPerabetPerabet girişvirüsbetgrandpashabetgrandpashabet girişPerabetPerabet girişKulisbetKulisbet GirişKulisbet Güncel Girişbiabetbiabet girişbetebetbetebet girişbetebet güncel girişbetbey1king girişbetpuancashwinbetebetbetebet girişbetebet güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahismarsbahis girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişGrandpashabetGrandpashabet GirişGrandpashabet Resmirestbetrestbet girişrestbet güncel girişgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabetgrandpashabet ggrandpashabetgrandpashabet grjojobetsuperbetinsuperbetin girişsuperbetin güncelholiganbetholiganbet girişbahiscasinobahiscasino girişenjoybetenjoybet girişrinabetrinabet girişbetnisbetnis girişjokerbetjokerbet girişzirvebetzirvebet girişzirvebet güncel girişbetnanobetnano girişstarzbetromabetwinxbetwinxbet girişelexbetelexbet girişelexbet güncel girişikimislikingroyalkingroyal girişkingroyalkingroyal girişhiltonbetromabetgrandpashabetbetpuanbetpuan girişbetciobetcio girişalobetalobet girişcasibomcasibom girişcasibomcasibom girişGalabetqueenbetbetingobetingo girişbetingo güncel girişavrupabetavrupabet girişbetparibubetparibu girişikimislibetcupbetcup girişperabetperabet girişelexbetelexbet girişbetpasbetpas girişrestbetrestbet girişimajbetimajbet girişbetorderbetorder girişpadişahbetpadişahbet girişhiltonbethiltonbet girişgalabetgalabet girişnesinecasinonesinecasino girişfavorisenfavorisen girişsonbahissonbahis girişromabetromabet girişlordcasinolordcasino girişbetgarbetgar girişgrandbettinggrandbetting girişpokerklas girişvdcasino girişmillibahismillibahis girişenbetenbet girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişultrabet , ultrabet giriş , ultrabet güncel girişcasinoroyalcasinoroyal giriştipobetbahiscasino girişKulisbettipobetsetrabetsetrabet güncel girişsetrabet girişpadişahbetpadişahbet girişpadişahbet güncel girişsweet bonanzagrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişkralbetkralbethdfilmcehennemifilm izledizi izleAlobetAlobet GirişAlobet Güncel GirişBetmaniBetmani GirişBetmani Güncel Girişmatbetmatbet girişsuperbetin girişsuperbetinfenomenbetfenomenbet girişBahiscasinoBahiscasino GirişBahiscasino Güncel Girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişsweet bonanzaCratosroyalbetCratosroyalbet girişgrandpashabetbetasusbetasusikimisli girişjupiterbahisteosbetparmabetparmabetparmabet girişparmabetparmabetparmabet girişparmabet girişparmabet girişparmabet güncelparmabet güncelparmabet güncelparmabetparmabet güncelparmabet güncelparmabetparmabet güncelparmabet güncelparmabetrestbettaksimbetholiganbetkavbetkavbet girişmarsbahismarsbahis girişkralbetkralbetmarsbahistaksimbettaksimbet giriştaksimbet güncel girişgrandpashabetsahabet, sahabet girişsahabet, sahabet girişromabetromabetvdcasinovdcasinotaraftarium24justin tvbetwoonbetwoon 1053betwoon güncel girişmilanobet girişsetrabet girişholiganbetvdcasinovdcasinomatadorbetmatadorbet girişmatadorbet günceltaraftarium24canlı maç izletaraftariumgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişgrandpashabettaraftarium24justin tvcanlı maç izleenbetPerabetPerabet girişPerabet güncel girişholiganbetholiganbet girişbetvolebetvole girişgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabetgrandpashabet girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişbetvolebetvole girişkulisbetkulisbet girişsüpertotobetjojobetjojobet girişsupertotobetultrabetSweet Bonanza PraSweet Bonanza Oynasweet bonanza demo oyna pragmaticBetcioBetcioBetcioBetcioMedusabahisMedusabahisbetofficebetoffice girişAlobetAlobetAvrupabetAvrupabetBetasusgates of olympus demo oynagates of olympusgates of olympus pragmaticBetasusgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabetgrandpashabet girişultrabet girişholiganbettipobet1xbet1xbet giriş1xbet güncelGrandpashabetCratosroyalbetBetwoonbelugabahisbelugabahis girişbelugabahis güncel girişsuperbetinsuperbetin giriş1xbet1xbet giriş1xbet güncel1xbet1xbet giriş1xbet güncelbetgitjojobetholiganbetholiganbet girişholiganbetenbetenbet girişsafirbetsafirbet girişsafirbet güncel girişgrandpashabetkingroyalkingroyal girişromabetbetplaybetplay girişroyalbetperabetrestbetbarbibetbarbibet girişgorabetjokerbetjokerbet girişbetparibubetparibu girişibizabetibizabet girişikimisliikimisli girişkingroyalkingroyal girişjojobetjojobet girişngsbahisngsbahis girişngsbahis güncel girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişngsbahisngsbahis girişngsbahis güncel girişperabetperabet girişperabet güncel girişperabetperabet girişperabet güncel giriştipobettipobet girişonwinonwin giriştrendbettrendbet girişsahabetsahabet giriştrendbet güncel girişPerabetPerabet girişgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişganobet girişgrandpashabetMatadorbetMatadorbet girişMatadorbet günceltrendbetmatbetmatbet girişyakabet girişonwinonwin girişmariobetmariobet girişbetsilinbetsilin girişibizabetibizabet girişenbetenbet girişpalacebetpalacebet girişbetofficebetoffice girişgalabetgalabet giriştaksimbetkavbetkavbet girişultrabetultrabet girişmatbetmatbet girişonwin, onwin girişkulisbetkulisbet girişkulisbet güncel girişikimisliikimisli girişikimisli güncel girişceltabetceltabet girişceltabet güncel girişmariobetistanbulbahisrestbetrestbet girişrestbet güncel girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişonwin, onwin girişonwin, onwin girişmatbetbullbahisbullbahis girişkalebetkalebet girişkalebet güncel girişbetorderbetorder girişbetpasbetpas girişimajbetimajbet girişrestbetrestbet girişelexbetelexbet girişperabetperabet girişbetcupbetcup girişgalabetgalabet girişfixbetimajbetimajbet güncelimajbet girişcashwincashwin girişcashwin güncel girişibizabetibizabet girişbetnisbetnis girişrinabetrinabet girişcasibomcasibom girişcasibomcasibom girişjojobetjojobet girişcasibomcasibom girişjojobetjojobet girişholiganbetholiganbet girişBullbahisBullbahis girişBullbahis güncelholiganbet girişholiganbetmarsbahismarsbahis giriştimebettimebet giriştaraftarium24justin tvcanlı maç izleLigobet GirişPalazzobetPalazzobet Güncel Girişsuperbetin girişsuperbetinsuperbetinritzbetritzbet güncel girişPalazzobet Güncel GirişPalazzobet Twitterkralbetkralbet girişbetciobetcio