Noun (संज्ञा)

English: A noun is the name of a person, place, animal, thing, or idea.

Hindi: किसी व्यक्ति, स्थान, प्राणी, वस्तु या भाव के नाम को संज्ञा कहते हैं।

Examples / उदाहरण:

  • Ram, Delhi, book, honesty
  • राम, दिल्ली, पुस्तक, ईमानदारी

2. Types of Nouns (संज्ञा के प्रकार)

(A) Proper Noun (व्यक्तिवाचक संज्ञा)

English: A proper noun is the name of a particular person, place, or thing.

Hindi: किसी विशेष व्यक्ति, स्थान या वस्तु के नाम को व्यक्तिवाचक संज्ञा कहते हैं।

Examples:

  • Ram, Sita, India, Ganga
  • राम, सीता, भारत, गंगा

(B) Common Noun (जातिवाचक संज्ञा)

English: A common noun is the name of a class or kind of person, place, or thing.

Hindi: किसी जाति या वर्ग के नाम को जातिवाचक संज्ञा कहते हैं।

Examples:

  • boy, girl, city, river
  • लड़का, लड़की, शहर, नदी
Proper Noun (व्यक्तिवाचक)Related Common Noun (जातिवाचक)
RamBoy / Man
SitaGirl / Woman
DelhiCity
GangaRiver
Taj MahalMonument
IndiaCountry
Mahatma GandhiLeader / Freedom Fighter
Sachin TendulkarCricketer
Mount EverestMountain
AmazonRiver

(C) Collective Noun (समूहवाचक संज्ञा)

English: A collective noun is the name of a group or collection.

Hindi: जो संज्ञा समूह या संग्रह का बोध कराए, उसे समूहवाचक संज्ञा कहते हैं।

Examples:

🔹 People (व्यक्तियों के समूह)

Collective NounMeaning
Crowdभीड़
Teamटीम
Classकक्षा
Armyसेना
Policeपुलिस बल
Committeeसमिति
Juryनिर्णायक मंडल
Staffकर्मचारी वर्ग
Audienceदर्शक
Familyपरिवार

🔹 Animals (जानवरों के समूह)

Collective NounMeaning
Herdझुंड (गाय, हाथी)
Flockझुंड (पक्षी, भेड़)
Packझुंड (कुत्ते, भेड़िये)
Prideशेरों का समूह
Schoolमछलियों का झुंड
Swarmमधुमक्खियों / कीड़ों का झुंड
Litterपिल्लों का समूह
Colonyचींटियों का समूह
Troopबंदरों का दल
Gaggleहंसों का झुंड

🔹 Birds (पक्षियों के समूह)

Collective NounMeaning
Flockपक्षियों का झुंड
Flightउड़ते पक्षियों का समूह
Nestघोंसला (पक्षियों का समूह)
Aviaryपक्षियों का समूह
Broodचूजों का समूह
Parliamentउल्लुओं का समूह
Murmurationस्टार्लिंग पक्षियों का समूह
Coveyतीतरों का समूह

🔹 Things / Objects (वस्तुओं के समूह)

Collective NounMeaning
Bunchगुच्छा
Bundleगठ्ठर
Heapढेर
Stackढेर (सलीके से रखा)
Setसेट
Pairजोड़ा
Groupसमूह
Collectionसंग्रह
Clusterगुच्छ
Fleetजहाजों का समूह

🔹 Abstract / Special Groups

Collective NounMeaning
Galaxyतारों का समूह
Constellationनक्षत्र समूह
Batchबैच
Seriesश्रृंखला
Rangeपर्वत श्रृंखला
Orchestraवाद्यवृंद
Choirगायकों का समूह
Panelविशेषज्ञों का समूह
Boardनिदेशक मंडल
Parliamentसंसद

(D) Material Noun – Definition (परिभाषा)

A Material Noun is the name of a substance or material from which things are made.
It cannot be counted, only measured or weighed.

Material Noun (द्रव्यवाचक संज्ञा) वह संज्ञा है जो किसी पदार्थ या द्रव्य का नाम बताती है,
जिससे वस्तुएँ बनाई जाती हैं।
इसे गिना नहीं जा सकता, केवल मापा या तौला जाता है।

🔹 Metals (धातु)

EnglishHindi
Goldसोना
Silverचाँदी
Ironलोहा
Copperताँबा
Aluminiumएल्युमिनियम
Zincजस्ता
Leadसीसा
Tinटिन
Steelइस्पात
Mercuryपारा

🔹 Natural Substances (प्राकृतिक पदार्थ)

EnglishHindi
Waterपानी
Airहवा
Soilमिट्टी
Sandरेत
Clayचिकनी मिट्टी
Woodलकड़ी
Stoneपत्थर
Coalकोयला
Oilतेल
Gasगैस

🔹 Food Materials (खाद्य पदार्थ)

EnglishHindi
Milkदूध
Riceचावल
Wheatगेहूँ
Sugarचीनी
Saltनमक
Butterमक्खन
Cheeseपनीर
Honeyशहद
Flourआटा
Oilखाद्य तेल

🔹 Man-made Materials (कृत्रिम पदार्थ)

EnglishHindi
Plasticप्लास्टिक
Glassकाँच
Cementसीमेंट
Paperकागज़
Rubberरबर
Nylonनायलॉन
Polyesterपॉलिएस्टर
Concreteकंक्रीट
Fiberरेशा
Leatherचमड़ा

🔹 Liquids & Others (द्रव व अन्य)

EnglishHindi
Inkस्याही
Juiceरस
Petrolपेट्रोल
Dieselडीज़ल
Keroseneमिट्टी का तेल
Paintपेंट
Alcoholशराब
Acidअम्ल
Milkshakeशेक
Syrupचाशनी

(E) Abstract Noun (भाववाचक संज्ञा)

English: An abstract noun is the name of a quality, state, or idea.

Hindi: जो संज्ञा गुण, भाव या अवस्था का बोध कराए, उसे भाववाचक संज्ञा कहते हैं।

Examples:

✨ Feelings / Emotions (भावनाएँ)

EnglishHindi
Loveप्रेम
Hateघृणा
Joyआनंद
Happinessखुशी
Sadnessदुःख
Fearभय
Angerक्रोध
Surpriseआश्चर्य
Peaceशांति
Hopeआशा

🧠 Qualities / Traits (गुण)

EnglishHindi
Honestyईमानदारी
Braveryबहादुरी
Wisdomबुद्धिमत्ता
Kindnessदया
Patienceधैर्य
Loyaltyनिष्ठा
Humilityविनम्रता
Courageसाहस
Confidenceआत्मविश्वास
Disciplineअनुशासन

📚 States / Conditions (अवस्था)

EnglishHindi
Childhoodबचपन
Youthयुवावस्था
Povertyगरीबी
Richnessसमृद्धि
Freedomस्वतंत्रता
Slaveryदासता
Healthस्वास्थ्य
Illnessबीमारी
Sleepनींद
Deathमृत्यु

🎓 Ideas / Concepts (विचार / अवधारणाएँ)

EnglishHindi
Knowledgeज्ञान
Educationशिक्षा
Truthसत्य
Justiceन्याय
Faithआस्था
Beliefविश्वास
Ideaविचार
Cultureसंस्कृति
Democracyलोकतंत्र
Progressप्रगति

⏳ Actions as Abstract Noun (क्रिया से बने भाव)

EnglishHindi
Readingपठन
Writingलेखन
Teachingशिक्षण
Learningअधिगम
Movementगति
Growthविकास
Successसफलता
Failureअसफलता
Struggleसंघर्ष
Serviceसेवा

Also Read :


NOUN – Competitive Exam MCQs (SSC | TET | Vyapam)

A. Type of Noun (Q1–15)

1. Identify the type of noun: “Honesty is the best policy.”
A. Common
B. Proper
C. Abstract
D. Collective
Ans: C

2. Which of the following is NOT a Material Noun?
A. Gold
B. Iron
C. Milk
D. Table
Ans: D

3. ‘The jury has given its verdict.’
The noun ‘jury’ is —

A. Common
B. Abstract
C. Collective
D. Proper
Ans: C

4. Which sentence contains a Proper Noun used as a Common Noun?
A. Kalidas is a poet
B. He is the Newton of India
C. I met Ram
D. Delhi is crowded
Ans: B

5. ‘Childhood’ is —
A. Abstract Noun
B. Material Noun
C. Common Noun
D. Proper Noun
Ans: A

6. Which noun is both Common & Collective?
A. Army
B. Crowd
C. Both A & B
D. None
Ans: C

7. ‘The poor are suffering.’
‘Poor’ is —

A. Adjective
B. Proper Noun
C. Abstract Noun
D. Common Noun
Ans: D

8. Identify the Abstract Noun:
A. Laughter
B. Pencil
C. Army
D. Gold
Ans: A

9. ‘Furniture’ is a —
A. Countable Noun
B. Uncountable Noun
C. Proper Noun
D. Collective Noun
Ans: B

10. Which is a Collective Noun?
A. Bunch
B. Rope
C. Stone
D. Table
Ans: A

11. ‘Wisdom comes with age.’
‘Wisdom’ is —

A. Common
B. Abstract
C. Material
D. Collective
Ans: B

12. ‘Team’ when treated as individuals becomes —
A. Singular
B. Plural
C. Abstract
D. Proper
Ans: B

13. ‘Gold is costly.’
‘Gold’ is —

A. Proper
B. Abstract
C. Material
D. Collective
Ans: C

14. Which is NOT an Abstract Noun?
A. Love
B. Fear
C. Thought
D. Book
Ans: D

15. ‘Audience’ usually takes —
A. Singular verb
B. Plural verb
C. Both
D. None
Ans: C


B. Number of Nouns (Q16–30)

16. Plural of ‘Crisis’ is —
A. Crisises
B. Crisis
C. Crises
D. Crisys
Ans: C

17. Plural of ‘Index’ (Maths sense) —
A. Indexes
B. Indices
C. Index
D. Both A & B
Ans: B

18. ‘Scenery’ is —
A. Singular
B. Plural
C. Both
D. None
Ans: A

19. Plural of ‘Phenomenon’ —
A. Phenomenons
B. Phenomena
C. Phenomenaes
D. Phenomenas
Ans: B

20. Which noun has SAME singular & plural form?
A. Sheep
B. Deer
C. Aircraft
D. All
Ans: D

21. Plural of ‘Brother’ (members of religious order) —
A. Brothers
B. Brethren
C. Brotheres
D. Both A & B
Ans: B

22. ‘Advice’ is —
A. Countable
B. Uncountable
C. Plural
D. Collective
Ans: B

23. Plural of ‘Ox’ —
A. Oxes
B. Ox
C. Oxen
D. Oxis
Ans: C

24. ‘Luggage’ takes —
A. Singular verb
B. Plural verb
C. Either
D. None
Ans: A

25. Plural of ‘Medium’ (spiritual sense) —
A. Mediums
B. Media
C. Both
D. None
Ans: A

26. Plural of ‘Basis’ —
A. Basises
B. Bases
C. Basis
D. Base
Ans: B

27. ‘News’ is —
A. Plural
B. Singular
C. Both
D. None
Ans: B

28. Plural of ‘Analysis’ —
A. Analysises
B. Analyses
C. Analysis
D. Analys
Ans: B

29. ‘Each of the boys ___ present.’
A. are
B. were
C. is
D. have
Ans: C

30. ‘The cattle ___ grazing.’
A. is
B. was
C. are
D. has
Ans: C


C. Gender (Q31–40)

31. Feminine of ‘Bachelor’ —
A. Maid
B. Spinster
C. Widow
D. Nun
Ans: B

32. Masculine of ‘Widow’ —
A. Bachelor
B. Widower
C. Husband
D. Monk
Ans: B

33. Common Gender noun is —
A. Teacher
B. King
C. Queen
D. Stallion
Ans: A

34. Feminine of ‘Administrator’ —
A. Administratrix
B. Administrator
C. Adminess
D. Lady Admin
Ans: A

35. Masculine of ‘Doe’ —
A. Buck
B. Ram
C. Stag
D. Bull
Ans: A

36. ‘Child’ is —
A. Masculine
B. Feminine
C. Common Gender
D. Neuter
Ans: C

37. Feminine of ‘Hero’ —
A. Heroess
B. Heroine
C. Lady Hero
D. Female Hero
Ans: B

38. Neuter Gender noun —
A. Boy
B. Girl
C. Book
D. Teacher
Ans: C

39. Masculine of ‘Witch’ —
A. Wizard
B. Monk
C. Priest
D. Magician
Ans: A

40. ‘Baby’ is —
A. Masculine
B. Feminine
C. Common
D. Neuter
Ans: C


D. Case of Noun (Q41–50)

41. ‘Rahul broke the glass.’
Case of ‘Rahul’ —

A. Objective
B. Possessive
C. Nominative
D. Vocative
Ans: C

42. ‘This pen is Mohan’s.’
Case of ‘Mohan’s’ —

A. Objective
B. Nominative
C. Possessive
D. Vocative
Ans: C

43. ‘She called Rina.’
Case of ‘Rina’ —

A. Nominative
B. Objective
C. Possessive
D. Vocative
Ans: B

44. ‘O Lord, forgive us.’
Case of ‘Lord’ —

A. Nominative
B. Objective
C. Possessive
D. Vocative
Ans: D

45. ‘The boy’s father is a teacher.’
Case of ‘boy’s’ —

A. Objective
B. Possessive
C. Nominative
D. Vocative
Ans: B

46. ‘Students obey your teachers.’
Case of ‘Students’ —

A. Vocative
B. Nominative
C. Objective
D. Possessive
Ans: A

47. ‘He gave me a book.’
Case of ‘me’ —

A. Nominative
B. Objective
C. Possessive
D. Vocative
Ans: B

48. ‘Ram is honest.’
Case of ‘Ram’ —

A. Nominative
B. Objective
C. Possessive
D. Vocative
Ans: A

49. ‘This is the girl’s bag.’
Case of ‘girl’s’ —

A. Nominative
B. Objective
C. Possessive
D. Vocative
Ans: C

50. ‘Friends, let us unite.’
Case of ‘Friends’ —

A. Objective
B. Nominative
C. Possessive
D. Vocative
Ans: D

Leave a Comment

bahiscasinobahiscasinowinxbetbahiscasinoaresbetaresbetbahiscasinoholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişbetticketbetticketmeritbetjojobetjojobetbetpipovaycasinovaycasino girişvaycasino güncelvaycasino güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncelholiganbet güncel girişgobahisgobahisgobahisnetbahisnetbahisnetbahiscasibomtaraftarium24casinofastcasinofast girişcasinofast günceltaraftarium24justin tvcanlı maç izlemeritkingmeritkingrealbahisrealbahiskulisbetkulisbetmeritkingmeritkingtipobettipobet giriştipobet güncel girişkavbetkavbethediyelik eşyasevgiliye hediyeholiganbettaraftarium24selcuksportscanlı maç izlemaç izlewinxbetaresbetkulisbetbetlikearesbetpadişahbetpadişahbet girişpadişahbet guncel girişbets10jojobetfixbetfixbet girişfixbet güncel girişsahabetsahabet girişsahabetsahabet girişsahabet güncel girişsahabet girişsahabet güncelsahabet güncel girişjojobetjojobetkavbetkavbetbetvolebetvole girişwinxbetbetlikebetlikesahabet girişsahabet güncel girişhediyelik eşyasevgiliye hediyejojobetjojobetholiganbetholiganbetpiabellacasinopiabellacasinomhrs, mhrs girişmhrs, mhrs girişcasino siteleriwinxbetkulisbetbahis siteleribet siteleribahiscasinoaresbetaresbetTimebetTimebet GirişTimebet Güncel GirişSonbahsSonbahs GirişSonbahs Güncel GirişKngroyalKngroyal GirişKngroyal Güncel GirişBet-cioBet-cio GirişBet-cio Güncel GirişbahibompalacebetdamabetbetasusroketbetslotoromabetbetasusBetzulaBetzula GirişBetzula Güncel Girişbetpipowinxbetkulisbetbahiscasinograndpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncelbahis siteleriwinxbetfarmasifarmasi kayıt olfarmasi girişimcimarsbahismarsbahiscasibomcasibomcasino siteleriwinxbetkulisbetgrandpashacasinofastcasinofast girişcasino siteleritaraftarium24justin tvcanlı maç izletaraftarium24justin tvcanlı maç izleBetpipofarmasifarmasi üyelikfarmasi kayıt olwinxbetbetlikeBahiscasinoBahiscasino GirişBahiscasino Güncel GirişKngroyalKngroyal GirişKngroyal Güncel GirişinterbahisAlobetAlobet GirişAlobet Güncel Giriştipobetbahiscasinozirvebetzirvebet girişzirvebet güncel girişBetzula GüncelBet-cio GüncelKngroyal GüncelNorabahisbahis siteleritürk ifşatürk ifşa izletürk ifşa telegramtürk ifşatelegram ifşatürk ifşa izleBetcioBetcio girişBetcio güncelBetcioBetcio girişBetcio güncel girişwinxbet1xbet1xbet giriş1xbet güncelpusulabetpusulabetinterbahis giriştipobettipobet girişceltabetgalabetbahiscasinobetticketjojobetjojobet girişjojobet güncel girişNorabahisbet siteleribahis sitelericasino sitelerijojobetjojobet girişjojobet güncel girişkingroyalkingroyal girişkingroyal güncel girişbahiscasinobahiscasinoDeneme BonusuDeneme Bonusumarsbahismarsbahis giriştürk ifşagrandbettinggrandbetting girişgrandbetting güncel girişmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişcasibomenbetenbet girişenbetenbet girişvdcasinovdcasino girişholiganbetcasibomcasibom girişcasibom güncelcasibomcasibom girişcasibom güncelwowturkeyCasibomlunabetmatbetcasibomcasibom girişcasibom güncelgalabetgalabet girişjojobetmarsbahisegebetegebet girişegebet güncel giriştaraftarium24hiltonbetbetturkeykralbetvdcasinonesinecasinonesinecasino girişsahabetsahabetfarmasiholiganbetvdcasinovdcasino girişmarsbahismarsbahis girişGrandpashabetonwinonwin girişbetvolebetvole girişbetvole giriş güncelextrabetextrabet girişkralbetkralbet girişvdcasinojojobetjojobet girişenbetenbet girişBetcioBetcio girişBetcio güncelinterbahis güncelligobetkavbetkavbet girişizmir escortbahiscasinoibizabetkralbetcasibomBahislionBetciokralbetultrabetultrabet girişultrabet güncel girişgrandpashabetgrandpashabetpadişahbetjojobetjojobet girişelexbetelexbet girişlunabetlunabetlunabetlunabetlunabetlunabetlunabetlunabetlunabetlunabetlunabetbetebetbetebet girişbetebet güncel girişbetebetbetebet girişbetebet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişganobetganobet girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişjojobetdelta telefonograndpashabetgrandpashabetextrabetextrabet girişjojobetjojobet girişbetciobetcio girişperabetperabet girişmarsbahisholiganbetbetnanobetnano girişkavbetgrandpashabetgrandpashabet girişpiabellacasinopiabellacasinopiabellacasinograndpashabetgrandpashabet girişpiabellacasinopiabellacasinobetasuspusulabetjojobet girişmarsbahismarsbahis girişjojobetjojobetbets10bets10 girişbets10betasusbetasusbetasus girişjojobet girişjojobet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişvaycasinovaycasino girişvaycasino güncelvaycasino güncel girişvaycasinovaycasino girişvaycasino güncelvaycasino güncel girişvaycasinovaycasino girişvaycasino güncelvaycasino güncel girişgrandpashabetgrandpashabet girişbahiscasinobahiscasino girişbahiscasinobahiscasino girişbahiscasinobahiscasino giriştaraftarium24justin tvcanlı maç izleromabetromabet girişromabet güncel giriştaraftarium24canlı maç izlemaç izleholiganbetholiganbet girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel giriştipobettipobet giriştipobettipobet girişCasibomCasibomCasibom girişbahiscasino, bahiscasino girişbetnano, betnano girişkingroyal, kingroyal girişbetnano, betnano girişkralbetbahiscasinotimebetholiganbetholiganbet girişholiganbet güncelrestbetrestbet girişrestbet güncel girişmatbet girişmatbet girişmatbetmatbetmatbetmatbetimajbetimajbet girişimajbet güncel girişrestbetrestbet girişrestbet güncel girişimajbetimajbet girişimajbet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişholiganbet güncelnetbahisgrandpashabetgrandpashabetbetciobetciobetciobetciobetciobetciograndpashabetgrandpashabet girişgrandpashabetgrandpashabet girişmarsbahismarsbahis girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişmarsbahismarsbahis girişimajbetimajbetimajbet girişmarsbahismarsbahis girişjojobetjojobetjojobetjojobet girişjojobet girişjojobet girişinterbahiskralbetkralbet girişcasibomsahabet girişJojobetJojobet Girişbets10bets10 girişjojobetjojobet girişistanbul escortmecidiyeköy escortşişli escortartemisbetartemisbet girişnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis güncelJojobetJojobet Girişlunabetlunabet girişbetcoolistanbul escortmecidiyeköy escortşişli escortmarsbahisvdcasinobullbahisbullbahis girişbullbahis güncelbullbahisbullbahis girişbettiltimajbetjojobet girişjojobet girişstake girişmarsbahis girişkralbetkralbet girişbetciobetcio girişbetciobetcio giriştipobettipobet girişJojobetJojobet GirişpusulabetJojobetJojobet Girişbetcupbetcup güncelrestbetrestbet güncelholiganbetlunabetinterbahisinterbahis güncelkalebetkalebet girişjojobetjojobetjojobetvaycasinovaycasino girişmatbetmatbet girişnakitbahisAmgbahisAmgbahis girişbetasusbetasus girişbetasus güncel girişbetasusbetasus girişbetzulabetzula girişbetzula güncel girişbetzulabetzula girişgrandpashabetsahabetEnbetTrendbetPadişahbetdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerHiltonbetUltrabetgrandbettingmaxwin girişBetpipoVipslotBahiscasinobetciobetcio girişRomabetGalabetGrbetsBahiscasinoAlobetCasinodiortempobettempobet girişEnbetatlasbetgiftcardmall/mygiftbetgaroslobetcasipol girişmaksibetgonebetbetsilincasinoroysbetpipoenbetolaycasinokralbetkralbet girişvdcasinobetcio girişbetcio girişbetcio girişbetcio güncel girişbetcio güncel girişbetcio güncel girişbetciobetciobetciocasibombetcupbetcup girişbetcup giriş güncelbets10bets10marsbahisikimisliikimisliikimisliikimisli girişikimisli girişikimisli girişsweet bonanza oynabetplayverabetverabet girişverabet giriş güncelhiltonbethiltonbethiltonbetcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişhiltonbetmatbetmatbet girişhiltonbetCasinoroyalQueenbetMedusabahisMedusabahisaresbetaresbet girişcasibomcasibomcasibomjojobetjojobetjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişsahabetsahabet girişsahabet güncelsahabetsahabet girişholiganbetholiganbet girişmillibahisbullbahis girişbullbahis girişbullbahisbetsmovebetsmove girişbetsmove günceldeneme bonusumarsbahiscasibom girişmarsbahis girişmarsbahismarsbahis güncelperabetperabet girişBahiscasinoTrendbetMedusabahisUltrabetCasinoroyalgrandpashabetgrandpashabet güncel girişgüncel giriş grandpashabetGalabetGalabet Giriştlcasinotlcasino girişceltabetbahiscasinobahiscasino girişbetovisbetovis giriştimebettimebet girişmatadorbetjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişmatadorbet güncelkavbetkavbet girişceltabetjojobetjojobet girişcasibomcasibom girişmillibahiskingroyal, kingroyal girişkingroyal, kingroyal girişatlasbetmarsbahis, marsbahis girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişkralbetbets10bets10 girişkralbetbetplaybetplay girişvdcasinovdcasinobetnanoonwinonwin girişmarsbahispadişahbetpadişahbet girişbetnanobetciobetvolebetvole girişzirvebetzirvebet girişbetpasbetpas girişbetgarantibetsalvadorpaşacasinocanlı maç izletaraftarium24 izlebetgitbetpuanavrupabetbetkoliksonbahisamgbahistrendbettrendbet girişcasinomilyoncasinoroyalqueenbetqueenbet girişonwinonwin girişonwin güncelonwinonwin girişonwin güncelparmabetsekabetsekabet girişvdcasinovdcasino girişpusulabetpusulabet girişmarsbahismarsbahis girişgrandpashabetgrandpashabet girişcasinolevantbetciohepsibahis girişbetixircasibomcasibom girişcasibom güncel girişbetixirmarsbahissahabetsahabet girişsahabet güncelsahabetsahabet girişsahabet günceljojobettaksimbet girişcanlı maç izlejustin tvtaraftarium24marsbahiscanlı maç izletaraftarium24taraftarium24selçuksportsselcuksportsvdcasino