कक्षा 4 गणित शिक्षक डायरी
7 से 12 तक पहाड़ा अभ्यास
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 1 | पहाड़ा 7 | 7 का पहाड़ा पढ़ना, लिखना, याद करना | गिनती, ताली, खेल | 7 का पहाड़ा 5 बार लिखें |
| 2 | पहाड़ा 7 | 7 का पहाड़ा सुनाना, गुणा से संबंध | समूह कार्य, प्रश्नोत्तर | 7 × 5, 7 × 8 हल करें |
| 3 | पहाड़ा 8 | 8 का पहाड़ा पढ़ना, लिखना | चार्ट, गिनती | 8 का पहाड़ा लिखें |
| 4 | पहाड़ा 8 | 8 का पहाड़ा अभ्यास, मौखिक जाँच | खेल, प्रतियोगिता | 8 × 6, 8 × 9 हल करें |
| 5 | पहाड़ा 9 | 9 का पहाड़ा, उँगली विधि | प्रदर्शन, अभ्यास | 9 का पहाड़ा याद करें |
| 6 | पहाड़ा 9 | 9 का पहाड़ा अभ्यास, पैटर्न | खेल, चर्चा | 9 × 7, 9 × 4 हल करें |
| 7 | पहाड़ा 10 | 10 का पहाड़ा, शून्य का नियम | प्रदर्शन, अभ्यास | 10 का पहाड़ा लिखें |
| 8 | पहाड़ा 11 | 11 का पहाड़ा, दोहराव पैटर्न | चार्ट, अभ्यास | 11 का पहाड़ा लिखें |
| 9 | पहाड़ा 12 | 12 का पहाड़ा, गुणा सारणी | प्रदर्शन, खेल | 12 का पहाड़ा याद करें |
| 10 | पुनरावृत्ति | 7–12 पहाड़ों का मिश्रित अभ्यास | प्रश्नोत्तर, खेल | मिश्रित प्रश्न हल करें |
| 11 | मासिक आकलन | जून माह का मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | उत्तर सुधार |
अध्याय 1: हमारे आस-पास की आकृतियाँ
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 12 | पूर्व ज्ञान परीक्षण | 2D/3D आकृतियों की पहचान | चित्र, प्रश्नोत्तर | आस-पास की 5 आकृतियाँ लिखें |
| 13 | प्रस्तुतीकरण | आकृतियों का वर्गीकरण | प्रदर्शन, चार्ट | आकृतियों के नाम लिखें |
| 14 | घन, घनाभ | फलक, किनारे, कोने | मॉडल, अभ्यास | F, V, E गिनें |
| 15 | बेलन, शंकु | वक्रीय फलक, कोने | मॉडल, चर्चा | चित्र बनाएँ |
| 16 | प्रिज्म | त्रिभुजाकार प्रिज्म | मॉडल, प्रदर्शन | F + V – E ज्ञात करें |
| 17 | पिरामिड | वर्गाकार/त्रिभुजाकार पिरामिड | मॉडल, अभ्यास | सारणी भरें |
| 18 | जाल (नेट) | बक्से का जाल बनाना | कागज मोड़ना | जाल बनाएँ |
| 19 | जाल अभ्यास | विभिन्न आकृतियों के जाल | क्रियात्मक | जाल चिपकाएँ |
| 20 | कोण | समकोण, न्यून, अधिक कोण | प्रदर्शन, मापन | कोण पहचानें |
| 21 | समकोण मापक | कागज से समकोण बनाना | क्रियात्मक | समकोण खोजें |
| 22 | त्रिभुज | भुजाओं के आधार पर प्रकार | चार्ट, अभ्यास | त्रिभुज बनाएँ |
| 23 | चतुर्भुज | वर्ग, आयत, समांतर चतुर्भुज | चार्ट, चर्चा | आकृतियाँ बनाएँ |
| 24 | वृत्त | केंद्र, त्रिज्या, व्यास | परकार, प्रदर्शन | वृत्त बनाएँ |
| 25 | परकार अभ्यास | परकार से वृत्त बनाना | क्रियात्मक | 3 वृत्त बनाएँ |
| 26 | सममिति | सममित रेखा पहचान | कागज मोड़ना | सममित आकृतियाँ |
| 27 | अभ्यास | अध्याय 1 का अभ्यास | प्रश्नोत्तर | अभ्यास पुस्तिका |
| 28 | पुनरावृत्ति | सभी आकृतियों का दोहराव | खेल, चार्ट | चार्ट बनाएँ |
| 29 | मूल्यांकन | मौखिक प्रश्न | प्रश्नोत्तर | — |
| 30 | परियोजना | विद्यालय का मॉडल | समूह कार्य | मॉडल पूरा करें |
| 31 | प्रस्तुति | मॉडल प्रस्तुति | प्रदर्शनी | — |
| 32 | अध्याय 2 प्रारंभ | लुका-छिपी — स्थान | चित्र, चर्चा | स्थान लिखें |
| 33 | दृश्य | शीर्ष, पार्श्व, अग्र दृश्य | चित्र, प्रदर्शन | दृश्य पहचानें |
| 34 | दिशा | दाएँ-बाएँ, ऊपर-नीचे | खेल | दिशा अभ्यास |
| 35 | जाल (ग्रिड) | 3×3 ग्रिड में स्थान | क्रियात्मक | ग्रिड भरें |
| 36 | जाल खेल | खजाने की खोज | खेल | — |
| 37 | मानचित्र | विद्यालय का मानचित्र | चित्र, चर्चा | मानचित्र बनाएँ |
| 38 | मासिक आकलन | जुलाई माह का मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | उत्तर सुधार |
अध्याय 3 एवं 4
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 39 | पैटर्न प्रारंभ | पैटर्न की पहचान | चित्र, चर्चा | पैटर्न लिखें |
| 40 | संख्या पैटर्न | 2, 3, 5 के पैटर्न | प्रदर्शन, अभ्यास | पैटर्न पूरा करें |
| 41 | आकृति पैटर्न | आकृतियों के पैटर्न | चार्ट, अभ्यास | पैटर्न बनाएँ |
| 42 | सम-विषम पैटर्न | सम-विषम संख्या पैटर्न | खेल, अभ्यास | पैटर्न लिखें |
| 43 | पैटर्न बनाना | स्वयं पैटर्न बनाना | क्रियात्मक | पैटर्न बनाएँ |
| 44 | पुनरावृत्ति | पैटर्न का दोहराव | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 45 | मूल्यांकन | पैटर्न मूल्यांकन | लिखित | — |
| 46 | हजार प्रारंभ | 1000 की संकल्पना | डायन्स ब्लॉक | 1000 लिखें |
| 47 | स्थानीय मान | इकाई, दहाई, सैकड़ा, हजार | चार्ट, अभ्यास | सारणी भरें |
| 48 | 1000 से बड़ी | 4-अंकीय संख्याएँ | प्रदर्शन | संख्याएँ लिखें |
| 49 | संख्या-नाम | 4-अंकीय संख्याओं के नाम | अभ्यास | नाम लिखें |
| 50 | विस्तारित रूप | विस्तारित रूप लिखना | अभ्यास | विस्तारित रूप |
| 51 | तुलना | <, >, = का प्रयोग | चार्ट, खेल | तुलना करें |
| 52 | आरोही-अवरोही | क्रम में लगाना | अभ्यास | क्रम लगाएँ |
| 53 | संख्या-रेखा | संख्या-रेखा पर अंकन | प्रदर्शन | अंकित करें |
| 54 | जोड़ | 4-अंकीय संख्याओं का जोड़ | अभ्यास | जोड़ हल करें |
| 55 | घटाव | 4-अंकीय संख्याओं का घटाव | अभ्यास | घटाव हल करें |
| 56 | पुनर्समूहन | हासिल के साथ जोड़ | प्रदर्शन | प्रश्न हल करें |
| 57 | पुनरावृत्ति | अध्याय 4 का दोहराव | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 58 | मूल्यांकन | मौखिक एवं लिखित | परीक्षा | — |
| 59 | मासिक आकलन | अगस्त माह का मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | उत्तर सुधार |
अध्याय 5 एवं 6 + त्रैमासिक
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 60 | भाग प्रारंभ | आधा, चौथाई | कागज मोड़ना | भाग रंगें |
| 61 | भिन्न | 1/2, 1/4, 1/3 | प्रदर्शन | भिन्न लिखें |
| 62 | भिन्न तुलना | भिन्नों की तुलना | चार्ट | तुलना करें |
| 63 | बाँटना | समान बाँटना | क्रियात्मक | प्रश्न हल करें |
| 64 | ढोकला कहानी | भाग की संकल्पना | कहानी, चर्चा | भाग लिखें |
| 65 | भिन्न किट | भिन्न किट से अभ्यास | क्रियात्मक | अभ्यास |
| 66 | मापना | लंबाई मापन | फीता, प्रदर्शन | वस्तुएँ मापें |
| 67 | मीटर-सेंटीमीटर | 1 मी = 100 सेमी | प्रदर्शन | परिवर्तन करें |
| 68 | मापन अभ्यास | वस्तुओं की लंबाई | क्रियात्मक | सारणी भरें |
| 69 | अनुमान | लंबाई का अनुमान | खेल | अनुमान लगाएँ |
| 70 | जोड़-घटाव | मापन में जोड़-घटाव | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 71 | परिमाप | परिमाप की संकल्पना | प्रदर्शन | परिमाप ज्ञात करें |
| 72 | परिमाप अभ्यास | आयत, वर्ग का परिमाप | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 73 | पुनरावृत्ति | अध्याय 5–6 दोहराव | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 74 | अभ्यास | मिश्रित प्रश्न | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 75 | मूल्यांकन | मौखिक | प्रश्नोत्तर | — |
| 76 | त्रैमासिक पुनरावृत्ति | अध्याय 1–6 | चार्ट, अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 77 | त्रैमासिक पुनरावृत्ति | अध्याय 1–6 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 78 | त्रैमासिक पुनरावृत्ति | अध्याय 1–6 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 79 | त्रैमासिक पुनरावृत्ति | अध्याय 1–6 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 80 | त्रैमासिक पुनरावृत्ति | अध्याय 1–6 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 81 | त्रैमासिक आकलन | लिखित परीक्षा | परीक्षा | — |
| 82 | त्रैमासिक आकलन | उत्तर सुधार | चर्चा | — |
| 83 | मासिक आकलन | सितम्बर माह का मूल्यांकन | लिखित | उत्तर सुधार |
अध्याय 7: स्वच्छतम गाँव
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 84 | प्रारंभ | गाँव की स्वच्छता | चर्चा, चित्र | चित्र बनाएँ |
| 85 | खरीददारी | फल-सब्जी की कीमत | खेल-मुद्रा | मूल्य जोड़ें |
| 86 | मूल्य जोड़ | जोड़ के प्रश्न | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 87 | शेष राशि | घटाव के प्रश्न | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 88 | बजट | खर्च की योजना | चर्चा, अभ्यास | बजट बनाएँ |
| 89 | संख्या-रेखा | जोड़-घटाव संख्या-रेखा से | प्रदर्शन | अभ्यास |
| 90 | पहेली | संख्या पहेली | खेल | पहेली हल करें |
| 91 | पुनरावृत्ति | अध्याय 7 दोहराव | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 92 | मूल्यांकन | मौखिक | प्रश्नोत्तर | — |
| 93 | अध्याय 8 प्रारंभ | तौलना — भार | तुला, प्रदर्शन | भार लिखें |
| 94 | ग्राम-किलोग्राम | 1 किग्रा = 1000 ग्राम | प्रदर्शन | परिवर्तन करें |
| 95 | भार अनुमान | वस्तुओं का भार | क्रियात्मक | सारणी भरें |
| 96 | भार जोड़ | भार में जोड़ | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 97 | भार घटाव | भार में घटाव | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 98 | उड़ेलना | धारिता — लीटर, मि.ली. | प्रदर्शन | माप लिखें |
| 99 | लीटर-मि.ली. | 1 ली = 1000 मि.ली. | प्रदर्शन | परिवर्तन करें |
| 100 | धारिता अभ्यास | पात्रों की धारिता | क्रियात्मक | सारणी भरें |
| 101 | जल संरक्षण | पानी की बचत | चर्चा | उपाय लिखें |
| 102 | अभ्यास | अध्याय 8 अभ्यास | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 103 | पुनरावृत्ति | दोहराव | खेल | अभ्यास |
| 104 | मूल्यांकन | लिखित | परीक्षा | — |
| 105 | अध्याय 9 प्रारंभ | समान समूह — गुणा | प्रदर्शन | गुणा लिखें |
| 106 | गुणा | 1-अंकीय गुणा | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 107 | 10 का गुणा | 10, 100 से गुणा | प्रदर्शन | अभ्यास |
| 108 | भाग | भाग की संकल्पना | प्रदर्शन | प्रश्न हल करें |
| 109 | मासिक आकलन | अक्टूबर माह का मूल्यांकन | लिखित | उत्तर सुधार |
अध्याय 9 एवं 10
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 110 | गुणा अभ्यास | 2-अंकीय गुणा | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 111 | गुणा सारणी | गुणन सारणी | चार्ट | सारणी भरें |
| 112 | भाग अभ्यास | 2-अंकीय भाग | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 113 | शेषफल | शेष के साथ भाग | प्रदर्शन | प्रश्न हल करें |
| 114 | समस्या | शाब्दिक समस्या | चर्चा, अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 115 | पुनरावृत्ति | अध्याय 9 दोहराव | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 116 | मूल्यांकन | मौखिक | प्रश्नोत्तर | — |
| 117 | अध्याय 10 प्रारंभ | हाथी, बाघ, तेंदुए | चर्चा, चित्र | चित्र बनाएँ |
| 118 | संख्या पठन | बड़ी संख्याएँ पढ़ना | चार्ट | संख्याएँ पढ़ें |
| 119 | जोड़ | बड़ी संख्याओं का जोड़ | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 120 | घटाव | बड़ी संख्याओं का घटाव | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 121 | तुलना | संख्याओं की तुलना | अभ्यास | तुलना करें |
| 122 | आँकड़े | वन्य प्राणी आँकड़े | चार्ट | सारणी भरें |
| 123 | मानचित्र | भारत का नक्शा | चित्र | नक्शा भरें |
| 124 | अभ्यास | अध्याय 10 अभ्यास | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 125 | पुनरावृत्ति | दोहराव | खेल | अभ्यास |
| 126 | मूल्यांकन | लिखित | परीक्षा | — |
| 127 | अर्धवार्षिक पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | चार्ट | पुनरावृत्ति |
| 128 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 129 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 130 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 131 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 132 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 133 | मासिक आकलन | नवम्बर माह का मूल्यांकन | लिखित | उत्तर सुधार |
अध्याय 10 + अर्धवार्षिक
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 134 | पुनरावृत्ति | अध्याय 10 दोहराव | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 135 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 136 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 137 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 138 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 139 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 140 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 141 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–10 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 142 | अर्धवार्षिक आकलन | लिखित परीक्षा | परीक्षा | — |
| 143 | अर्धवार्षिक आकलन | उत्तर सुधार | चर्चा | — |
| 144 | अध्याय 11 प्रारंभ | सममिति | कागज मोड़ना | सममित आकृतियाँ |
| 145 | सममित रेखा | सममित रेखाएँ खींचना | प्रदर्शन | रेखाएँ खींचें |
| 146 | दर्पण | दर्पण प्रतिबिंब | क्रियात्मक | प्रतिबिंब बनाएँ |
| 147 | टाइल | टाइल पैटर्न | क्रियात्मक | टाइल बनाएँ |
| 148 | अभ्यास | अध्याय 11 अभ्यास | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 149 | पुनरावृत्ति | दोहराव | खेल | अभ्यास |
| 150 | मूल्यांकन | मौखिक | प्रश्नोत्तर | — |
| 151 | अध्याय 12 प्रारंभ | समय — घड़ी | घड़ी मॉडल | समय लिखें |
| 152 | घंटा-मिनट | 1 घंटा = 60 मिनट | प्रदर्शन | समय पढ़ें |
| 153 | मासिक आकलन | दिसम्बर माह का मूल्यांकन | लिखित | उत्तर सुधार |
अध्याय 12
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 154 | AM/PM | पूर्वाह्न/अपराह्न | प्रदर्शन | समय लिखें |
| 155 | 24 घंटे | 24 घंटे की घड़ी | प्रदर्शन | परिवर्तन करें |
| 156 | समय अंतराल | समय का अंतर | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 157 | कैलेंडर | दिन, सप्ताह, माह | कैलेंडर | कैलेंडर पढ़ें |
| 158 | अधिवर्ष | 366 दिन | चर्चा | प्रश्न हल करें |
| 159 | त्योहार | त्योहारों की तिथि | कैलेंडर | तिथि लिखें |
| 160 | अभ्यास | अध्याय 12 अभ्यास | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 161 | पुनरावृत्ति | दोहराव | खेल | अभ्यास |
| 162 | मूल्यांकन | लिखित | परीक्षा | — |
| 163 | अध्याय 13 प्रारंभ | परिवहन संग्रहालय | चर्चा, चित्र | चित्र बनाएँ |
| 164 | पहिये | वाहनों के पहिये | प्रदर्शन | गिनें |
| 165 | गुणा | गुणा के प्रश्न | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 166 | भाग | भाग के प्रश्न | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 167 | 10, 100 गुणा | 10, 100 से गुणा | प्रदर्शन | अभ्यास |
| 168 | 100 का गुणज | 100 के गुणज | चार्ट | अभ्यास |
| 169 | पैटर्न | गुणा पैटर्न | अभ्यास | पैटर्न पूरा करें |
| 170 | अभ्यास | अध्याय 13 अभ्यास | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 171 | पुनरावृत्ति | दोहराव | खेल | अभ्यास |
| 172 | मूल्यांकन | मौखिक | प्रश्नोत्तर | — |
| 173 | अध्याय 14 प्रारंभ | आँकड़ों का प्रबंधन | चर्चा | आँकड़े एकत्र करें |
| 174 | टैली | टैली चिह्न | प्रदर्शन | टैली बनाएँ |
| 175 | सारणी | आँकड़ों की सारणी | अभ्यास | सारणी भरें |
| 176 | दंड आलेख | दंड आलेख बनाना | क्रियात्मक | आलेख बनाएँ |
| 177 | मासिक आकलन | जनवरी माह का मूल्यांकन | लिखित | उत्तर सुधार |
अध्याय 14 + पुनरावृत्ति
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 178 | आलेख अभ्यास | आलेख पढ़ना | अभ्यास | प्रश्न हल करें |
| 179 | सर्वे | कक्षा सर्वे | क्रियात्मक | सर्वे करें |
| 180 | निष्कर्ष | आँकड़ों से निष्कर्ष | चर्चा | निष्कर्ष लिखें |
| 181 | अभ्यास | अध्याय 14 अभ्यास | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 182 | पुनरावृत्ति | दोहराव | खेल | अभ्यास |
| 183 | मूल्यांकन | लिखित | परीक्षा | — |
| 184 | खरीदारी | मुद्रा, मूल्य | खेल-मुद्रा | मूल्य जोड़ें |
| 185 | बिल | बिल बनाना | क्रियात्मक | बिल बनाएँ |
| 186 | बजट | बजट बनाना | चर्चा | बजट बनाएँ |
| 187 | लाभ-हानि | लाभ-हानि की संकल्पना | प्रदर्शन | प्रश्न हल करें |
| 188 | मेला | कक्षा मेला | क्रियात्मक | — |
| 189 | अभ्यास | खरीदारी अभ्यास | प्रश्नोत्तर | अभ्यास |
| 190 | पुनरावृत्ति | दोहराव | खेल | अभ्यास |
| 191 | मूल्यांकन | मौखिक | प्रश्नोत्तर | — |
| 192 | वार्षिक पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | चार्ट | पुनरावृत्ति |
| 193 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 194 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 195 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 196 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 197 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 198 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 199 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 200 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 201 | मासिक आकलन | फरवरी माह का मूल्यांकन | लिखित | उत्तर सुधार |
वार्षिक आकलन
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 202 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 203 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 204 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 205 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 206 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 207 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 208 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 209 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 210 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 211 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 212 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 213 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 214 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 215 | पुनरावृत्ति | अध्याय 1–14 | अभ्यास | पुनरावृत्ति |
| 216 | वार्षिक आकलन | लिखित परीक्षा | परीक्षा | — |
| 217 | वार्षिक आकलन | उत्तर सुधार | चर्चा | — |
| 218 | वार्षिक आकलन | उत्तर सुधार | चर्चा | — |
| 219 | परिणाम | परिणाम तैयारी | कार्य | — |
| 220 | परिणाम | परिणाम तैयारी | कार्य | — |
| 221 | परिणाम | परिणाम तैयारी | कार्य | — |
| 222 | परिणाम | परिणाम घोषणा | बैठक | — |
| 223 | परिणाम | अभिभावक बैठक | बैठक | — |
| 224 | समापन | सत्र समापन | चर्चा | — |
उपचारात्मक शिक्षा एवं परिणाम
| दिन | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|
| 225 | उपचारात्मक | कमजोर विद्यार्थियों की पहचान | अवलोकन | — |
| 226 | उपचारात्मक | संख्या पठन | अभ्यास | अभ्यास |
| 227 | उपचारात्मक | जोड़-घटाव | अभ्यास | अभ्यास |
| 228 | उपचारात्मक | गुणा-भाग | अभ्यास | अभ्यास |
| 229 | उपचारात्मक | भिन्न | अभ्यास | अभ्यास |
| 230 | उपचारात्मक | मापन | अभ्यास | अभ्यास |
| 231 | उपचारात्मक | ज्यामिति | अभ्यास | अभ्यास |
| 232 | उपचारात्मक | आँकड़े | अभ्यास | अभ्यास |
| 233 | उपचारात्मक | समय | अभ्यास | अभ्यास |
| 234 | उपचारात्मक | मुद्रा | अभ्यास | अभ्यास |
| 235 | उपचारात्मक | शाब्दिक समस्या | अभ्यास | अभ्यास |
| 236 | उपचारात्मक | अभ्यास कार्य | अभ्यास | अभ्यास |
| 237 | मूल्यांकन | प्रगति जाँच | परीक्षा | — |
| 238 | मूल्यांकन | प्रगति जाँच | परीक्षा | — |
| 239 | परिणाम | परिणाम तैयारी | कार्य | — |
| 240 | परिणाम | परिणाम तैयारी | कार्य | — |
| 241 | परिणाम | परिणाम तैयारी | कार्य | — |
| 242 | परिणाम | परिणाम घोषणा | बैठक | — |
| 243 | परिणाम | अभिभावक बैठक | बैठक | — |
| 244 | नया सत्र | 2027-28 की तैयारी | योजना | — |
| 245 | नया सत्र | पाठ्यक्रम योजना | योजना | — |
| 246 | नया सत्र | कक्षा व्यवस्था | कार्य | — |
| 247 | नया सत्र | सामग्री तैयारी | कार्य | — |
| 248 | नया सत्र | सत्र 2027-28 प्रारंभ | — | — |
विशेष निर्देश
- प्रत्येक दिन पूर्व ज्ञान परीक्षण से प्रारंभ करें।
- प्रत्येक अध्याय में पूर्व ज्ञान → प्रस्तुतीकरण → अभ्यास → स्पष्टीकरण → व्याख्या → सार → प्रश्नोत्तर → नियम → पुनरावृत्ति → मूल्यांकन का क्रम अपनाएँ।
- मासिक आकलन प्रत्येक माह के अंतिम 1–2 दिनों में।
- त्रैमासिक — सितम्बर अंतिम सप्ताह (दिन 81)।
- अर्धवार्षिक — दिसम्बर अंतिम सप्ताह (दिन 142)।
- वार्षिक — मार्च (दिन 216)।
- अप्रैल — उपचारात्मक शिक्षा, परिणाम एवं नए सत्र की तैयारी।
- प्रत्येक दिन का कार्य रोचक, व्यावहारिक एवं छात्र-केंद्रित रखें।