कक्षा 7 हिंदी – ‘मल्हार’ शिक्षक डायरी (2026-27)
माहवार विभाजन एवं कार्य दिवस
माहवार विभाजन (कार्य दिवसों सहित)
| माह | कार्य दिवस | विषय-वस्तु |
|---|---|---|
| जून | 13 | 1. कुछ और भी दूँ |
| जुलाई | 26 | 2. प्रेरणा के पुष्प, 3. विद्रोही शक्तिसिंह, 4. मौसी |
| अगस्त | 21 | 5. सरद ऋतु आ गे, 6. सदाचार का तावीज़, 7. रात का मेहमान, 8. भिखारिन |
| सितम्बर | 22 | 9. त्याग मूर्ति ठाकुर प्यारेलाल, 10. सितारों से आगे, 11. कोई नहीं पराया |
| अक्टूबर | 17 | 12. प्रेरणा स्रोत, 13. सुभाष बोस का पत्र |
| नवंबर | 24 | 14. भारत बन जाही नंदनवन, 15. शतरंज में मात, 16. काव्य-माधुरी |
| दिसम्बर | 20 | 17. वर्षा बहार, 18. मितानी |
| जनवरी | 25 | 19. शहीद बकरी, 20. लक्ष्य-बेध, 21. सुवागीत |
| फरवरी | 24 | 22. सुब्रह्मण्य भारती, 23. राजीव गाँधी |
| मार्च | 23 | पुनरावलोकन, वार्षिक आकलन |
| अप्रैल | 24 | परीक्षा परिणाम, उपचारात्मक शिक्षा |
| कुल | 239 | (200 शिक्षण दिवस + आकलन/उपचारात्मक) |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 1 | भाषा संगम (बांग्ला कविता का हिंदी अनुवाद) | पूर्व ज्ञान परीक्षण – बहुभाषिकता पर चर्चा | प्रश्नोत्तर, चर्चा | ‘भाषा’ पर 5 पंक्तियाँ लिखें |
| 2 | भाषा संगम | आदर्श वाचन – शिक्षक द्वारा सस्वर वाचन | सस्वर वाचन | पाठ पढ़ें |
| 3 | भाषा संगम | अनुकरण वाचन – सामूहिक वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 4 | भाषा संगम | शब्दार्थ/संकल्पना स्पष्टीकरण | शब्दकोश सहायता | 10 कठिन शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 5 | भाषा संगम | भावार्थ/सार | व्याख्या, चर्चा | सार लिखें |
| 6 | पाठ 1: माँ, कह एक कहानी (कविता) | पूर्व ज्ञान – माँ-बेटे के संवाद पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | कविता का पूर्व पठन |
| 7 | माँ, कह एक कहानी | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | कविता पढ़ें |
| 8 | माँ, कह एक कहानी | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 9 | माँ, कह एक कहानी | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 10 | माँ, कह एक कहानी | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 11 | माँ, कह एक कहानी | प्रश्नोत्तर (मौखिक एवं लिखित) | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 12 | माँ, कह एक कहानी | व्याकरण – संज्ञा, सर्वनाम | उदाहरण, अभ्यास | 10 वाक्यों में संज्ञा-सर्वनाम चिह्नित करें |
| 13 | माँ, कह एक कहानी | मासिक आकलन (जून) – पुनरावृत्ति एवं मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | त्रुटि सुधार, जुलाई पाठों का पूर्व पठन |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 14 | पाठ 2: तीन बुद्धिमान (लोककथा) | पूर्व ज्ञान – बुद्धि-विवेक पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | लोककथा का पूर्व पठन |
| 15 | तीन बुद्धिमान | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | पाठ पढ़ें |
| 16 | तीन बुद्धिमान | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 17 | तीन बुद्धिमान | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 18 | तीन बुद्धिमान | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 19 | तीन बुद्धिमान | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 20 | तीन बुद्धिमान | व्याकरण – विशेषण | उदाहरण | 10 वाक्यों में विशेषण चिह्नित करें |
| 21 | तीन बुद्धिमान | गतिविधि – ‘पैनी दृष्टि और तीव्र बुद्धि’ पर चर्चा | समूह चर्चा | सूची तैयार करें |
| 22 | मितानी (छत्तीसगढ़ी लोककथा) – पढ़ने के लिए | पूर्व ज्ञान – मित्रता पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | लोककथा का पूर्व पठन |
| 23 | मितानी | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | पाठ पढ़ें |
| 24 | मितानी | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 25 | मितानी | शब्दार्थ एवं भावार्थ | व्याख्या | सार लिखें |
| 26 | मितानी | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास |
| 27 | पाठ 3: वर्षा-बहार (कविता) | पूर्व ज्ञान – वर्षा ऋतु पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | कविता का पूर्व पठन |
| 28 | वर्षा-बहार | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | कविता पढ़ें |
| 29 | वर्षा-बहार | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 30 | वर्षा-बहार | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 31 | वर्षा-बहार | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 32 | वर्षा-बहार | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 33 | वर्षा-बहार | व्याकरण – विशेषण | उदाहरण | विशेषण अभ्यास |
| 34 | करिया बादर – पढ़ने के लिए | पूर्व ज्ञान – छत्तीसगढ़ी बोली | चर्चा | पाठ पढ़ें |
| 35 | करिया बादर | आदर्श वाचन एवं अनुकरण वाचन | सस्वर वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 36 | करिया बादर | शब्दार्थ एवं भावार्थ | व्याख्या | सार लिखें |
| 37 | करिया बादर | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास |
| 38 | पुनरावृत्ति – पाठ 1, 2, 3 | पुनरावृत्ति एवं अभ्यास | चर्चा, प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 39 | मासिक आकलन (जुलाई) – पाठ 1, 2, 3 | मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | अगस्त पाठों का पूर्व पठन |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 40 | पाठ 4: पानी रे पानी (निबंध) | पूर्व ज्ञान – जल-चक्र पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | निबंध का पूर्व पठन |
| 41 | पानी रे पानी | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | पाठ पढ़ें |
| 42 | पानी रे पानी | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 43 | पानी रे पानी | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 44 | पानी रे पानी | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 45 | पानी रे पानी | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 46 | पानी रे पानी | व्याकरण – संधि | उदाहरण | संधि विच्छेद अभ्यास |
| 47 | पानी रे पानी | गतिविधि – जल-चक्र का चित्र | रचनात्मक कार्य | चित्र पूरा करें |
| 48 | विश्वेश्वरैया – पढ़ने के लिए | पूर्व ज्ञान – महान वैज्ञानिक | चर्चा | पाठ पढ़ें |
| 49 | विश्वेश्वरैया | आदर्श वाचन एवं अनुकरण वाचन | सस्वर वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 50 | विश्वेश्वरैया | शब्दार्थ एवं भावार्थ | व्याख्या | सार लिखें |
| 51 | विश्वेश्वरैया | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास |
| 52 | पाठ 5: नहीं होना बीमार (कहानी) | पूर्व ज्ञान – स्वास्थ्य पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | कहानी का पूर्व पठन |
| 53 | नहीं होना बीमार | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | पाठ पढ़ें |
| 54 | नहीं होना बीमार | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 55 | नहीं होना बीमार | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 56 | नहीं होना बीमार | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 57 | नहीं होना बीमार | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 58 | नहीं होना बीमार | व्याकरण – काल | उदाहरण | काल अभ्यास |
| 59 | नहीं होना बीमार | मासिक आकलन (अगस्त) – पाठ 4, 5 | मूल्यांकन | सितम्बर पाठों का पूर्व पठन |
| 60 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति एवं अभ्यास | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 61 | पाठ 6: गिरिधर कविराय की कुंडलिया (कविता) | पूर्व ज्ञान – नीति-दोहों पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | कुंडलिया का पूर्व पठन |
| 62 | गिरिधर कविराय की कुंडलिया | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | कविता पढ़ें |
| 63 | गिरिधर कविराय की कुंडलिया | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 64 | गिरिधर कविराय की कुंडलिया | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 65 | गिरिधर कविराय की कुंडलिया | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 66 | गिरिधर कविराय की कुंडलिया | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 67 | गिरिधर कविराय की कुंडलिया | व्याकरण – समास | उदाहरण | समास अभ्यास |
| 68 | गिरिधर कविराय की कुंडलिया | गतिविधि – स्वरचित कुंडलिया | रचनात्मक | कुंडलिया लिखें |
| 69 | पाठ 7: फूल और काँटा (कविता) | पूर्व ज्ञान – प्रतीकों पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | कविता का पूर्व पठन |
| 70 | फूल और काँटा | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | कविता पढ़ें |
| 71 | फूल और काँटा | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 72 | फूल और काँटा | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 73 | फूल और काँटा | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 74 | फूल और काँटा | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 75 | फूल और काँटा | व्याकरण – मुहावरे | उदाहरण | 10 मुहावरे अर्थ सहित लिखें |
| 76 | फूल और काँटा | गतिविधि – वाद-विवाद | समूह चर्चा | तैयारी करें |
| 77 | पाठ 8: बिरजू महाराज से साक्षात्कार | पूर्व ज्ञान – कथक नृत्य पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | साक्षात्कार का पूर्व पठन |
| 78 | बिरजू महाराज से साक्षात्कार | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | पाठ पढ़ें |
| 79 | बिरजू महाराज से साक्षात्कार | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 80 | बिरजू महाराज से साक्षात्कार | शब्दार्थ एवं भावार्थ | व्याख्या | सार लिखें |
| 81 | बिरजू महाराज से साक्षात्कार | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 82 | नृत्यांगना सुधा चंद्रन – पढ़ने के लिए | पूर्व ज्ञान – संघर्ष पर चर्चा | चर्चा | पाठ पढ़ें |
| 83 | नृत्यांगना सुधा चंद्रन | आदर्श वाचन एवं अनुकरण वाचन | सस्वर वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 84 | नृत्यांगना सुधा चंद्रन | शब्दार्थ, भावार्थ एवं प्रश्नोत्तर | व्याख्या, प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास |
| 85 | पंडवानी गायिका – तीजनबाई – पढ़ने के लिए | पूर्व ज्ञान – लोककला पर चर्चा | चर्चा | पाठ पढ़ें |
| 86 | पंडवानी गायिका – तीजनबाई | आदर्श वाचन एवं अनुकरण वाचन | सस्वर वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 87 | पंडवानी गायिका – तीजनबाई | शब्दार्थ, भावार्थ एवं प्रश्नोत्तर | व्याख्या, प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास |
| 88 | पुनरावृत्ति – पाठ 6, 7, 8 | पुनरावृत्ति एवं अभ्यास | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 89 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 90 | त्रैमासिक आकलन की तैयारी | अभ्यास प्रश्न | लिखित अभ्यास | अभ्यास |
| 91 | त्रैमासिक आकलन (सितम्बर) | मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | अक्टूबर पाठों का पूर्व पठन |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 92 | पाठ 9: चिड़िया (कविता) | पूर्व ज्ञान – पक्षियों पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | कविता का पूर्व पठन |
| 93 | चिड़िया | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | कविता पढ़ें |
| 94 | चिड़िया | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 95 | चिड़िया | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 96 | चिड़िया | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 97 | चिड़िया | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 98 | चिड़िया | व्याकरण – विराम चिन्ह | उदाहरण | विराम चिन्ह अभ्यास |
| 99 | चिड़िया | गतिविधि – पक्षी-संरक्षण पर चर्चा | समूह चर्चा | सूची बनाएँ |
| 100 | पाठ 10: मीरा के पद (पद) | पूर्व ज्ञान – भक्ति पर चर्चा | प्रश्नोत्तर | पद का पूर्व पठन |
| 101 | मीरा के पद | आदर्श वाचन | सस्वर वाचन | पद पढ़ें |
| 102 | मीरा के पद | अनुकरण वाचन | समूह वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 103 | मीरा के पद | शब्दार्थ | शब्दकोश | 10 शब्द अर्थ सहित लिखें |
| 104 | मीरा के पद | भावार्थ/सार | व्याख्या | सार लिखें |
| 105 | मीरा के पद | प्रश्नोत्तर | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास लिखें |
| 106 | मीरा के पद | व्याकरण – कारक | उदाहरण | कारक अभ्यास |
| 107 | मासिक आकलन (अक्टूबर) – पाठ 9, 10 | मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | नवंबर पाठों का पूर्व पठन |
| 108 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति एवं अभ्यास | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 109 | स्वामिभक्त सुमुख – पढ़ने के लिए | पूर्व ज्ञान – निष्ठा पर चर्चा | चर्चा | पाठ पढ़ें |
| 110 | स्वामिभक्त सुमुख | आदर्श वाचन एवं अनुकरण वाचन | सस्वर वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 111 | स्वामिभक्त सुमुख | शब्दार्थ, भावार्थ एवं प्रश्नोत्तर | व्याख्या, प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास |
| 112 | विजयी विश्व तिरंगा प्यारा – पढ़ने के लिए | पूर्व ज्ञान – देशभक्ति पर चर्चा | चर्चा | पाठ पढ़ें |
| 113 | विजयी विश्व तिरंगा प्यारा | आदर्श वाचन एवं अनुकरण वाचन | सस्वर वाचन | कठिन शब्द चिह्नित करें |
| 114 | विजयी विश्व तिरंगा प्यारा | शब्दार्थ, भावार्थ एवं प्रश्नोत्तर | व्याख्या, प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास |
| 115 | सड़क चिन्ह एवं सड़क संकेत | पूर्व ज्ञान – यातायात नियम | चर्चा, चित्र | चित्र बनाएँ |
| 116 | सड़क चिन्ह एवं सड़क संकेत | संकेतों का अर्थ एवं महत्व | प्रदर्शन | संकेतों की सूची बनाएँ |
| 117 | सड़क चिन्ह एवं सड़क संकेत | प्रश्नोत्तर एवं अभ्यास | प्रश्नोत्तर | प्रश्न-अभ्यास |
| 118 | शब्दकोश | शब्दकोश का उपयोग | अभ्यास | 20 शब्द खोजें |
| 119 | शब्दकोश | शब्द-भंडार वृद्धि | अभ्यास | शब्द अर्थ लिखें |
| 120 | ब्रेल भारती हिंदी वर्ण व गिनती | पूर्व ज्ञान – ब्रेल लिपि | चर्चा, प्रदर्शन | ब्रेल वर्ण सीखें |
| 121 | ब्रेल भारती | वर्ण एवं गिनती का अभ्यास | अभ्यास | अभ्यास करें |
| 122 | पहेलियों के उत्तर | पहेलियाँ बूझना | खेल गतिविधि | पहेलियाँ बनाएँ |
| 123 | पहेलियों के उत्तर | पहेलियों का आनंद | खेल | पहेलियाँ साझा करें |
| 124 | पुनरावृत्ति – पाठ 9, 10 | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 125 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 126 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 127 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 128 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 129 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 130 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 131 | मासिक आकलन (नवंबर) | मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | दिसम्बर पाठों का पूर्व पठन |
| 132 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 133 | पुनरावृत्ति – सम्पूर्ण पाठ्यक्रम | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 134 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 135 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 136 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 137 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 138 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 139 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 140 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 141 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 142 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 143 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 144 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 145 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 146 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 147 | अर्धवार्षिक आकलन की तैयारी | अभ्यास प्रश्न | लिखित अभ्यास | अभ्यास |
| 148 | अर्धवार्षिक आकलन (दिसम्बर) | मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | जनवरी पाठों का पूर्व पठन |
| 149 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 150 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 151 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 152 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 153 | पुनरावृत्ति – पाठ 1–10 | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 154 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 155 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 156 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 157 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 158 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 159 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 160 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 161 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 162 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 163 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 164 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 165 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 166 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 167 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 168 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 169 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 170 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 171 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 172 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 173 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 174 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 175 | मासिक आकलन (जनवरी) | मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | फरवरी पाठों का पूर्व पठन |
| 176 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 177 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 178 | पुनरावृत्ति – सम्पूर्ण पाठ्यक्रम | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 179 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 180 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 181 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 182 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 183 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 184 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 185 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 186 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 187 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 188 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 189 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 190 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 191 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 192 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 193 | मासिक आकलन (फरवरी) | मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | मार्च पुनरावृत्ति |
| 194 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 195 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 196 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 197 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 198 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 199 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | अभ्यास | अभ्यास |
| 200 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | चर्चा | पुनरावृत्ति |
| 201 | पुनरावृत्ति | पुनरावृत्ति | प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 202–210 | सम्पूर्ण पाठ्यक्रम का पुनरावलोकन | पुनरावृत्ति | चर्चा, प्रश्नोत्तर | पुनरावृत्ति |
| 211–215 | वार्षिक आकलन की तैयारी | अभ्यास प्रश्न | लिखित अभ्यास | अभ्यास |
| 216–224 | वार्षिक आकलन (मार्च) | मूल्यांकन | लिखित परीक्षा | उपचारात्मक अभ्यास |
| दिन क्रमांक | पाठ/अध्याय | शिक्षण बिंदु | शिक्षण विधि | गृहकार्य |
|---|---|---|---|---|
| 225–230 | परीक्षा परिणाम तैयार करना | मूल्यांकन | — | — |
| 231–240 | उपचारात्मक शिक्षा | कमजोर विद्यार्थियों हेतु अभ्यास | व्यक्तिगत अभ्यास | अतिरिक्त अभ्यास |
| 241–248 | परिणाम घोषणा एवं अभिभावक बैठक | बैठक | — | — |
📌 महत्वपूर्ण निर्देश
- प्रत्येक पाठ में क्रम: पूर्व ज्ञान → आदर्श वाचन → अनुकरण वाचन → शब्दार्थ → भावार्थ → प्रश्नोत्तर → व्याकरण → पुनरावृत्ति → मूल्यांकन।
- मासिक आकलन – प्रत्येक माह के अंतिम सप्ताह में।
- त्रैमासिक आकलन – सितम्बर के अंतिम सप्ताह में (दिन 91)।
- अर्धवार्षिक आकलन – दिसम्बर के अंतिम सप्ताह में (दिन 148)।
- वार्षिक आकलन – मार्च के अंतिम सप्ताह में (दिन 216–224)।
- उपचारात्मक शिक्षा – अप्रैल माह में (दिन 231–240)।
- गृहकार्य – प्रत्येक दिन छात्र-केंद्रित, रोचक एवं व्यावहारिक हो।
